
ORGANİK ARICILIK
1. TANIM
Ekolojik tarım doğadaki dengeyi koruyan, toprak verimliliğinde deva mlılığı sağlayan, hastalık ve zararlıları kontrol altına alarak doğadaki canlıların sürekliliğini oluşturan, doğal kaynakların ve enerjinin optimum kullanımı ile optimum verimlilik alınan bir sistemdir. (Bozzini 1990). İnsan, çevre ve ekonomi k olarak sürdürülebilir tarımsal üretim sistemini bütünleş tire n bir yaklaşımdır. Sistemin amacı doğal kaynakları korumak ve zararlı ve hastalıklardan arınmış insan ve hayvan gıdası üretmektir. (Lampkin 1994)
Bu üretim sisteminde gübre ve pestisid kullanımına büyük sınırlamalar getirmektedir. Ürün çeşitlemesi temel kurallardan biri olup, amaç çevre yi korumaktır.Kimyasal kalıntı içeremeyen kaliteli tarım ürünü üretmeyi, kimyasal gübre ve tarım ilacı kullanımından kaçınan çevre yle dost üretim metodunu geliştirmeyi ve toprak verimliliğini koruyacak üretim tekniklerini kullanmayı amaçlayan bu üretim metodu ülkelere göre ekolojik, organik, biyolojik, bio-dinamik ve alternatif tarım olarak adlandırılmaktadır. (EC 1994)
2 AMAÇLARI
2.1.Bitki, hayvan ve insan sağlığı ile çevre yi azami derecede korumak,
2.2.Toprağın biyolojik ve minorolojik yapısının korumak ve içindeki biyolojik yaşam dengesini yeniden tesis etmek, eksilen organik maddeleri yeniden kazandırmak, çölleşme, erozyon ve bataklaşmayı önlenmek yoluyla toprak verimliliğini uzun dönemde korumak ve geliştirmek,
2.3. Doğal floranın ve faunanın korunmasını sağlayarak genetik çeşitliliği deva m ettirmek,
2.4. Toprak/insan, toprak/bitki-hayvan, insan/bitki hayvan arasında bozulan ilişkileri güçlendirmek,
2.5. Tarımsal faaliyetten kaynaklan ab ilecek her türlü kirliliği önleyerek, iklim değişikliğinin önüne geçmek ve sera etkisinin azaltılmasına katkıda bulunmak,
2.6. Sentetik kimyasal tarımsal girdilerin, toprak üstü tehditlerini ortadan kaldırmak,
2.7. Çevre koruyucu model içerisinde, doğa ile uyumlu çalışmak,
2.8. Tarımsal üretimde mümkün olduğu kadar bölgesel kaynakları kullanmak,
2.9. Üretim planlaması ile maksimum değil yeter miktarda ve yüksek kaliteli gıda üretmek,
2.10. Bitkisel ve hayvansal üretimi birlikte ya para k, birbirlerinin girdilerini kullanmak suretiyle karşılıklı desteklemesini sağlamak,
2.11. Üreticilere güvenli bir çevre de çalışma ve yeter gelir sağlamak,
2.12. Tarımsal üretimin sosyal, ekonomi k ve çevre sel boyutunu birlikte düşünmektir.
3. ORGANİK TARIMIN UYGULANMASI :
Organik tarım, ülkenin her aşaması ve her metrekare üretim alanı kayıtlı tek sistemi olup, yönetmelikte belirtilen kurallara uymak kaydıyla tüm ülke sathında uygulan ab ilir. Ancak; üretimin ana koşulu sözleşmedir ve bu çerçevede kontrol ve sertifikasyona t ab idir. Organik tarım sözleşmeli tarım esasına dayanır. Sözleşme; Bakanlığın, 30 Haziran 1996 gün ve 22682 sayılı, Sözleşmeli Tarımsal Ürün Yetiştiriciliği İle İlgili Usul ve Esaslar Hakkındaki Bakanlık Tebliği hükümlerine g;öre yapılır. Her kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu bir sözleşme örneği hazırlamak, bu örneği ve sözleşme yaptığı müteşebbislerin listesini bilgi için Komiteye bildirmek zorundadır.
Organik tarım metoduyla üretim yapmak isteyen herhangi bir müteşebbis, bireysel yada bir proje dahilinde faaliyette bulun ab ilir, ancak; iki halde de bir kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu ile sözleşme yapması zorunludur. Şayet müteşebbis orman alanlarından ürün toplayac aksa ; ürün toplamadan önce Orman Bakanlığından, doğal alanlardan ürün toplayac aksa ; ürün toplamadan önce, bu alanların mülkiyetinin ait olduğu makamlardan izin almak zorundadır.
Organik tarım belli tekniklerle donanmış bir üretim disiplinidir. Organik üretimin özelliği, her aşamasının kontrollü olması ve ürünün sertifikalandırılmasıdır. Ürünün sertifikalandırılmasının anlamı, üretimde organik ürün yönetmelik hükümlerine tam olarak uyulmasının güvence altına alınmasıdır.
Kontrol ve sertifikasyon işlemi aynı kuruluş tarafından yapıla bileceği gibi ayrı ayrı kuruluşlar tarafından da yapıl ab ilir.
Kontrol; organik tarımın sözleşmeli tarım şekli olması itibariyle üretimin başından sonuna kadar muntazaman kayıtlar tutma, üretim sürecini gözlem altına alma, gözlem sonuçlarını rapor etme, ürünün organik niteliğini l ab oratuar analizleri ile test etme ve denetlemedir.
Sertifikasyon ise; bütün kontrol yöntemlerini uygulayarak elde edilen organik ürünün geldiği aşamanın belgelenmesidir.
4. MÜTEŞEBBİSİN ORGANİK TARIMA GİRİŞİ
4.1. MÜTEŞEBBİSİN MÜRACATl
Organik tarım metoduyla üretim yapmak isteyen müteşebbis kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşuna bir dilekçeyle başvurur. Ürünlerinin organik ürün olarak değerlendirilmesi için gerekli çalışmanın yapılmasını talep eder. Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu, kendisine başvuran müteşebbislerden bazı bilgi ve belgeleri ister. Bu bilgi ve belgeler şunlardır;
4.1.1. Müteşebbisin adı, adresi ve kimlik bilgi ve belgeleri,
4.1.2. Müteşebbisin eğitim ve organik tarım tecrübesine dair tüm detaylı bilgiler,
4.1.3. İşletmenin yeri ve konumu, varlıkları, hukuki ve mali yapısına ait tüm detaylı bilgiler,
4.1.4. İşletme kayıt defterleri,
4.1.5. Müteşebbisin, varsa ziraat odası, herhangi bir üretici birliği veya sivil toplum kuruluşuna üyelik bilgileri.
Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu, bu bilgi ve belgeler ışığında başvurunun organik tarım yapmaya uygun olup olmadığına karar verir.
4.2. GEÇİŞ SÜRECİ
Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu k ab ul ettiği, sözleşme yaptığı müteşebbisleri geçiş sürecine alır. Geçiş süreci; organik üretime. başlanmasından organik ürünün belgelendirilmesine kadar geçen dönemdir. Geçiş dönemindeki ürünler konvansiyonel olarak değerlendirilir.
Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu geçiş sürecini Komitenin onayını alarak uzat ab ilir veya kısalt ab ilir. Ancak; kısaltma süresi gerekli geçiş sürecinin en fazla yarısı kadar ol ab ilir.
4.3. BİLGİLERİN KONTROLE AÇIK OLMASI GEREKLİLİĞİ
Müteşebbis sözleşme yaptığı kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşuna organik üretimle ilgili istediği tüm bilgi ve belgeleri vermek zorundadır. Üretimin her aşamasında gerekli kontrolün yapıl ab ilmesi için işletmenin organik üretimle ilgili her birimini kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşuna açmak zorundadır. Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu üretim birimini istediği anda denetleyebilir.
4.4. KONTROL İÇİN GEREKLİ BİLGİ VE BELGELER
Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşu, bitkisel ve hayvansal ürünler ile su ürünleri üretimi yapan, orman alanlarından ve doğadan ürün toplayan, ürün işleyen, ambalajlayan, depolayan, nakleden, pazarlayan sözleşme yaptığı geçiş sürecindeki veya bu süreci tamamlamış bütün müteşebbisleri ve müteşebbislere ait her türlü bilgiyi kontrol ve kayıt altına alır. Bir yıllık rapor hazırlar ve bu raporu Organik Tarım Komitesi'ne sunar.
Rapor aşağıdaki bilgileri kapsamalıdır.
4.4.1. Müteşebbise dair bütün bilgiler,
4.4.2. Üretime dair bütün bilgiler,
4.4.3. işletmeye dair bütün bilgiler,
4.4.4. Kontrollere dair bütün bilgiler,
4.4.5. Sertifikasyona dair bütün bilgiler,
4.4.6. ihlal ve ihtilaflara dair bütün bilgiler,
4.4.7. Gıda siciline dair bütün bilgiler.
5. ARICILIKTA UYULACAK KOŞULLAR
5.1. Organik arıcılık tüm an ürünlerinde yapıl ab ilir. An ürünleri; arıcılık sonucu üretilen bal, balmumu ve an reçinesi, karamum gibi propolis içeren an sütü, arı zehri, polen, apilarnil, ana an, erkek an, işçi an ve oğul anlardır.
5.2. Kovan, taşın ab ilir an ailesi barınağı, olduğundan taşınılacak tüm alanlar organik üretime uygun olmalıdır. Konvansiyel bitkisel üretim yapılan alanlarda ancılık yapılamaz. Arıların taşınması sırasında stres y arat acak yöntemlere başvurulmamalıdır. Ancılık yapılacak alanda kimyasal müc adel e yöntemleri kullanılamaz.
5.3. Arıcılık yapılacak alan Kontrol ve/veya sertifikasyon kuruluşunca önceden denetlenmeli ve organik koşullara uygunluğu tespit edilmelidir.
5.4. Karantina tedbirleri uygulanan alanlarda arıcılık yapılamaz.
5.5. Sağlık ve temizlik maddesi olarak kimyasal maddeler kullanılamaz.
5.6. Suni tohumlama yapılamaz.
Katnak:tarim.gov.tr