arkadaşlar yönetmelikler dışındaki konu notlarında yardımcı olursanız sevinirim şimdiden teşekkürler
PESTİSİT FORMÜLASYONU: Zararlıları daha etkili, daha ekonomik, insan ve çevre sağlığına daha az zararlı olacak şekilde kontrol etmek için biyolojik etkinliği olan bir veya birkaç maddenin yardımcı maddelerle yapılan fiziksel karışımıdır. Biyolojik etkinliği olan maddeler ki bunlara aktif madde denilmektedir, doğrudan doğruya uygulanamamaktadırlar. Çünkü;
1. Aktif madde fiziksel veya kimyasal özelliğinden dolayı işlenip tarım ilacı haline getirilemeyebilir. (Örneğin öğütme işleminin yapılamaması gibi.)
2. Çok az miktarda uygulandığında bitki yüzeyine homojen uygulanamaz.
3. Aktif madde çok pahalıdır, bu yüzden ekonomik olmaz.
4. Aktif madde doğrudan uygulandığında; çevreye, sıcak kanlılara ve uygulanan bitkiye çok zararlı olabilir.
Belirtilen bu nedenlerden dolayı, aktif maddeler dışında biyolojik olarak inaktif maddeler olan dolgu ve yardımcı maddeler ilave edilerek uygun formülasyonlar geliştirilir. Bu formülasyonların çeşitliliğinde, aktif madde ve/veya aktif maddelerin fiziko-kimyasal özellikleri, toksisitesi ve ekonomikliği önem taşımaktadır.
2002 yılı verilerine göre Ülkemizde ruhsatlı olan pestisitlerin formülasyonlara göre dağılımı şu şekildedir.
Emülsiyon Konsantre (EC) % 44
Solüsyon (SL) % 5
Islanabilir Toz (WP) %24
Toz % 8
Süspansiyon Konsantre (SC) % 3
Granül (G) % 1
Islanabilir Granül (WG) % 1
Tablet % 0.5
ULV % 2
Diğerleri %11.5
Formülasyon içerisine giren maddeleri genel olarak sıralamak gerekir ise;
Aktif Madde: Pestisit ve benzeri maddeler içinde bulunan, hastalıklar, zararlılar ile diğer etmenler üzerinde esas biyolojik etkiyi gösteren maddelerdir.
Teknik Madde:Üretim sonunda elde olunan ve safiyet derecesi değişebilen maddedir.
Dolgu Maddesi: Aktif maddenin ilaç içerisindeki konsantrasyonunun düşürülmesini ve aktif maddenin bitkiye homojen dağılmasını sağlayan maddelerdir.
Islatıcı Madde: Etkili maddeler ile dolgu maddeleri genellikle su ile karıştırılıp bitki yüzeyine püskürtülür ise damlalar bitki yüzeyinde küre şeklinde durur. Bu yüzden, preparatın içinde bulunduğu suyun yüzey gerilimini azaltan ve bitki yüzeyinin kolayca ıslanmasını sağlayan maddelere ihtiyaç duyulur, işte bu maddeler de ıslatıcı maddelerdir.
Yayıcı Madde: İlacın bitki yüzeyine yayılmasını sağlayan maddelerdir.
Stabilizatör: Aktif maddenin dekompoze olmasını önleyen çok yavaşlatan veya formülasyonun uzun süre stabil kalmasını sağlayan maddelerdir.
Solvent: Aktif maddenin çözülmesini sağlayan ve sıvı formülasyon içerisinde homojen bir şekilde dağılmasını sağlayan maddedir.
Yapıştırıcı Maddeler: İlaç zerrelerinin bitki yüzeyine yapışmasını sağlayarak rüzgara ve yağmura karşı dayanıklılığını arttıran, bitki yüzeyinin uzun süre ilaçlı kalmasını sağlayan maddelerdir.
Emülgatörler: Birbiri ile karışmayan iki sıvının karışmasını sağlayan maddelerdir. Emülsiyon konsantre (EC) ilaçlarda kullanılır ve ilacın su ile homojen karışmasını sağlar.
Renk Maddesi: Özellikle tohum ilaçlarının ve zehirli yemlerin içerisinde bulunan maddelerdir. Uygulandığı materyalin zehirli olduğunu göstermesi açısından önemlidir.
Köpüklenmeyi Önleyen Maddeler: İlacın su ile karıştırılması esnasında, köpüklenmesini önleyen veya azaltan maddelerdir.
Tozumayı Önleyici Maddeler: Bu maddeler WP, granül, toz tohum ilaçları gibi tozuması istenmeyen formülasyonlar içerisine konur. Bu formülasyonların hem sürüklenip gitmemesi hem de uygulayıcıya zarar vermemesi açısından tozuması istenmemektedir.
ZİRAİ MÜCADELE İLAÇLARININ FORMÜLASYON ŞEKİLLERİNE GÖRE SINIFLANDIRILMASI:1-Toz İlaçlar
2-Islanabilir Toz İlaçlar
3-Kuru Tohum İlaçları
4-Suda çözünen Tozlar
5-Solüsyonlar ve Konsantre İlaçlar
6-Emülsiyon Konsantre İlaçlar
7-Yazlık ve Kışlık Yağlar
8-Granüller
9-Pelletler
10-Aerosoller
11-Zehirli Yemler
12-Kapsül Şekli Verilmiş Formülasyonlar (Kapsüllenmiş Granüller)
13-Gübre Karışımları
14-Akıcı Konsantreler
15-Yağ Konsantreleri ve Yağ Solüsyonları
16-Çok Düşük Hacimli İlaçlamaya Uygun (Ultra Low Volume = ULV) veya Sulandırılmadan Kullanılan Sıvı İlaç Formülasyonları
17- Mikro Emülsiyonlar
18- Kapsül Süapansiyonlar
19- Sıvı Tohum İlaçları
TOZ İLAÇLAR Çok ince öğütülmüş, doğrudan kullanılan ilaçlardır. Aktif madde oranı %1-10 arasında değişmektedir. Aktif maddenin dışında kalan kısım ise talk, kaolen, kieselgur (diatome toprağı), bentonit, profillit, kalsit, silis vb. gibi dolgu ve seyreltici madde denilen maddelerdir. Ayrıca toz ilaçların içerisine imalat esnasında öğütmeyi kolaylaştırıcı ve kekleşmeyi önleyici bazı sentetik maddeler de konulmaktadır. Bu yardımcı maddeler memleketimizde de bulunmaktadır.
Bir toz preparatın içerisindeki dolgu maddesi çoğunluğu teşkil ettiği için, seçiminde çok dikkat edilmesi gerekir. Birden fazla dolgu maddesi kullanılacak ise bu dolgu maddelerinin litre ağırlıklarının birbirine çok yakın olması istenir. Toz ilaç içerisindeki aktif madde yüzdesi kaç ise o oranda bitki yüzeyinde ilaç bulunmalı yani aktif madde bitki yüzeyine homojen bir şekilde dağılmalıdır..
Toz İlaçlarda Aranan Özellikler:
1-Zerre büyüklüğü: Toz ilaçların zerreleri ne kadar küçük olur ise biyolojik etkinlikleri de o kadar artar. Eğer toz ilaç bir insektisit ise küçük zerrelerin ağız yoluyla alınması daha kolaydır. Özellikle kontak yolla etkili olan ilaçlarda da, böceğe veya larva yüzeyine daha fazla temas edebilme şansına sahiptir. Böylece böcek daha çabuk paralize olmakta ve ölmektedir. Fungisitlerde ise ilacın bitki yüzeyini bir film tabakası gibi örtmesi istenmektedir. Zerreler küçüldükçe hem bu özellik hem de ilacın yapışma kabiliyeti artmaktadır.
İlaç zerrelerinin %98’i 149 mikrondan, %95’i 74 mikrondan ve %75’i 44 mikrondan küçük olmalıdır.
2-Akıcılık: Toz ilaçlar ilaçlama aletinin veya uçağın deposundan kesintisiz olarak çıkması gerekir. Bu nedenle, imalat esnasında akıcılığı sağlayan maddeler formülasyona ilave edilerek, sıvaşma engellenir ve düzgün bir akıcılık sağlanır.
3-Tozuma Kabiliyeti: Toz ilaç uygulandığında homojen bir toz bulutu meydana getirmeli, toz bulutu ne çok çabuk çökmeli, ne de çok uzun süre askıda kalmalıdır. Bu özelliğin sağlanması için ilaç zerrelerinin birbirine eşit büyüklük ve yapıda olması, ayrıca optimum bir yoğunluk veya litre ağırlığına sahip olması gerekir.
4-Litre Ağırlığı: Litre ağırlığı ilacın bir litresinin ağırlığıdır. Litre ağırlığı düşük olan ilaçlar (özellikle uçakla uygulandığında) hafif bir rüzgarla sürüklenip gider ve hedefe ulaşamaz. Ağır olanların ise meydana getirdikleri toz bulutu zayıf, iş genişliği ve yapışması azdır. Homojen bir toz bulutunun meydana gelebilmesi için toz ilaçlarda litre ağırlığının 500-700gr arasında olması gerekmektedir.
5-Yapışma Kabiliyeti: Kalıntı etkisi istenilen insektisitler, fungisitler ve de özellikle koruyucu fungisitler için yapışmanın sürekliliği istenilen bir özelliktir. Bu yüzden toz ilaç uygulandığı bitki yüzeyine yapışabilmeli ve bir süre kalabilmelidir.
6-Nem: Fazla nemli toz ilaçlar iyi bir toz bulutu meydana getirmez. Uygulama aletinin deposuna sıvaşabilir. Aktif maddenin bozulması, akıcılığın azalması gibi durumlar da fazla nemli ilaçlarda karşımıza çıkabilecek durumlardır.
7-Basınca ve Isıya Karşı Dayanıklılık: Depolanmış toz ilaçların basınçtan ve ısıdan etkilenmemesi gerekir. Üst üste yığılan ambalajlardaki ilaçlarda herhangi bir kekleşme, topaklaşma olmamalıdır.
ISLANABİLİR TOZ İLAÇLAR: Su ile seyreltilerek uygulanan toz halindeki ilaçlardır. İçerisindeki etkili madde oranı %25 ile %80 oranında değişmektedir. Islanabilir toz ilaçlar, su ile seyreltildiklerinden, aktif madde dışında ilaç zerrelerinin suda ıslanmasını, zerrelerin birbirinden ayrılmasını ve zerrelerin su içerisinde çökmeden askıda kalmasını sağlayan yardımcı maddeler içerir. Islanabilir toz ilaçlar, toz ilaçlara göre daha ufak zerrelere sahiptirler.
Islanabilir Toz İlaçlarda Aranan Özellikler
1-Zerre Büyüklüğü:
Zerrelerin küçük olması istenir. Bu özellik; ilaçın aletle kolay atılmasını sağlar, süspansiyon kabiliyetini arttırır ve ince zerreler bitki yüzeyine daha homojen dağılır.
2-Süspansiyon Kabiliyeti:
İlaç zerrelerinin su içerisinde çökmeden askıda kalma özelliğidir. Eğer bir ilaçın süspansiyon kabiliyeti yüksek değil ise ilaçlama esnasında aletin deposunun dibine çökmesi söz konusu olacaktır. İlaçlamaya başlandığında önce dipteki yoğun ilaçlı kısım atılacak daha sonra ise çok az veya hiç ilaçsız sıvı atılacaktır.
3-Islanma Kabiliyeti:
İlaç su ile karıştırıldığında kolayca ıslanmalı, suyun üzerinde yüzmemelidir.
4-Islatma ve Yayılma Kabiliyeti:
İlaç bitkiye püskürtüldüğü zaman, bitkiyi ıslatmalı ve damlalar yayılmalıdır. Damlalar ne kadar yayılır ise biyolojik etki de o kadar artmaktadır.
5-Yapışma Kabiliyeti:
Bu özelliğin yüksek olması biyolojik etkinliği arttırır. Çünkü, yağmur ile yıkanma azaltılmış olur.
6-Köpüklenme Durumu:
WP ilaçlar içerisindeki ıslatıcı ve yapıştırıcı maddeler genellikle deterjan türünden maddeler olduğundan, su ile karıştırıldığında köpüklenme meydana gelir. İlaçların uygulamaya hazırlanması esnasında dikkat edilmeli, köpüklenmeden dolayı ilaçlama aletinin deposunun çabuk dolduğu zannedilerek, depo yarım bırakılmamalı; köpük çöktükten sonra kalan kısım tekrar su ile doldurulmalıdır.
7-Basınça ve Isıya Dayanıklılık:
Aktif madde toz ilaçlardakine oranla fazla olduğundan, basınca ve ısıya dayanıklılık daha önemlidir. Islanabilir toz ilaçların bu özelliğinden dolayı, uygun ambalajlarda ve uygun depolama şartlarında muhafaza edilmesi gerekir.
KURU TOHUM İLAÇLARI Tohumluk olarak kullanılan materyallerin (buğday, pamuk, ayçiçeği, şekerpancarı ve sebze tohumları gibi) ilaçlanmasında kullanılan ilaçlardır. Topraktan bulaşan funguslar ile bazı toprak altı zararlılarına karşı tohumları korumak için uygulanır. Toz ilaçlara benzemekle birlikte tohuma yapışmasını sağlayan maddeler ile tohumların ilaçlı olduğunu belirten boya maddesi içerir.
Tohum İlaçlarında Aranan Özellikler:
1-İncelik Derecesi
Toz tohum ilaçlarının zerreciklerinin küçük olması istenilen bir özelliktir. Çünkü, ince zerreciklerin tohuma yapışması daha kolaydır. Bu ilaçların %98’inin 74 mikronun altında olması istenmektedir.
2-Yapışma Kabiliyeti:
Bu ilaçların uygulandığı tohumluk materyale iyi bir şekilde yapışması istenir.
3-Yapışmanın Sürekliliği:
Tohuma iyi bir şekilde yapışan ilaç, çeşitli darbe ve sarsıntılardan etkilenmeden, uzun süre yapışık olarak kalabilme özelliğine sahip olmalıdır.
4-Boyama Kabiliyeti:
Uygulandığı tohumda göz ile hemen fark edilebilecek şekilde iyi bir boyama özelliğine sahip olması gerekir. Özellikle insanlar tarafından da yenilebilme özelliğine sahip tohumların ilaçlı olduğunun anlaşılmasında, boyama kabiliyetinin büyük önemi vardır.
5-Akıcılık:
İlacın kesintisiz bir akıcılığa sahip olması gerekir.
SUDA ÇÖZÜNEN TOZLAR Bu formülasyondaki ilaçlar da toz şeklindedir. Su ile çözünebilen aktif maddeleri içeren formülasyonlardır. Aktif maddenin her oranda suda çözünmesi beklenemez, ancak bu formülasyondaki aktif madde en yüksek uygulama dozunda bile kolayca suda çözünebilmelidir.
Ayrıca aktif maddenin dışında kalan yardımcı maddelerin de suda çözünmesi gerekir.
Suda Çözünen Toz İlaçlarda Aranan Özellikler:
Tuzun suda çözünmesi gibi bu formülasyon tipindeki ilaçların da suda çözünmesi istenir. Çözünmeden sonra dipte herhangi bir çökme olmamalıdır.
GRANÜL İLAÇLAR Granül ilaçlarda granül çapı genellikle 0,5 mm ile 4,5 mm arasında değişmektedir. 0,5 mm’den küçük olanları mikrogranül, 5-5.5 mm arasındakiler pellet ve 30-40 mm arasındakiler ise tablet olarak adlandırılırlar. Aktif madde oranı %1 ile %40 arasındadır. Aktif maddenin taşıyıcı maddeye emdirilmesi yoluyla elde edildiklerinden, taşıyıcı maddenin iyi emme gücüne sahip olması istenir.
Granül ilaçların bazı avantajları vardır. Faydalı faunaya etkisinin daha az olması, özellikle sıcakkanlılara çok toksik olan maddelerin bu formülasyon tipi ile uygulamaya verilebilmesi, tozuma sorununun az olması sebebiyle son yıllarda dünyada kullanım oranı artmaktadır.
Uygulama alanları açısından; nemototlara, toprak zararlılarına, toprak herbisiti olarak toprağa uygulanabildiği gibi gübrelerle karıştırılarak da uygulanabilmektedir.
Granüllerde Aranan Özellikler:
1-Granül Büyüklüğü:
Granül ilaçlar 4 ile 80 mesh arasında olmakla birlikte bu değerler granüllerin alt ve üst sınırlarını belirlemektedir. Granüller ister büyük, isterse küçük partiküllü olsunlar partikül büyüklüklerinin uniform olması istenir.
2-Litre Ağırlığı:
Granül ilaçların parçacıkların litre ağırlığı homojen olmalıdır. Tarlaya uygulamada homojenliğin sağlanması için litre ağırlığı çok önemlidir.
3-Aşınmaya Karşı dayanıklılık:
İlaçlar imalatından uygulama aşamasına kadar birçok mekanik etki ile karşı karşıya gelirler. Bu mekanik zorlamalara karşı granüllerin dayanıklı olması ve aşınmaması gerekir.
4-Suda Dağılma:
İlaç içerisindeki etkili maddenin serbest hale geçmesi istenir. Bunun için granül ilaç uygulandığında toprak neminin, etkisi ile dağılabilmelidir.
5-Depolama Dayanıklılığı:
Depolama sırasında etkili maddenin bozulmaması, fiziksel özelliklerinin bozulmaması gerekir.
SUDA DAĞILABİLEN GRANÜLLER Kuru akışkanlar olarak da (DF) bilinen içi boş ve iç yüzeyleri gözenekli, 0,1 mm çapında olan granül halindeki formülasyonlardır . Suyla karıştırıldığı anda, granüller suda hızlı bir şekilde dağılım gösterirler ve suda ıslanabilir tozların (WP) oluşturduğu bulamaca benzer bir bulamaç oluştururlar.
Bu formülasyonun avantajlı olduğu bazı özelliklerini şöyle sıralayabiliriz,
-Granüller küçük, yuvarlak ve pürüzsüz yüzeyleri sebebiyle düzğün bir akıcılık gösterir.
-Dökülme esnasında kuru deriye ve elbiseye tutunmazlar.
-Toz ilaçlar gibi bir tozuma özelliği olmadığından uygulayıcıya zararlı etkisi azdır.
-Ambalaja yapışmadıkları için kolayca uygulama aletine boşaltılabilir.
-Sıvı ilaçların depolanması esnasında karşılaşılabilen sediment veya kristalleşme oluşumları yoktur.
Yeterli biyolojik aktivitenin elde edilebilmesi için, ideal parçacık büyüklüğüne sahip olmalı ve yüksek süspansiyon kabiliyeti göstermelidir.
Ege Tarımının Kalbi > Tarım Forum > Bitki Koruma (Moderatör: syringa) > bayilik sınavı önemli !!!
Ocak 22, 2010, 01:55:46 am
